Kamuya Hz.Ömer İlkeleri Geliyor
Hz. Ömer´in kamu yönetiminde öne çıkardığı ilkeler
Tarih: 18.12.2017 13:36:37/ 390okunma / 0yorum

 

Hz. Ömer denilince ilk akla gelen yönetimde adalet ilkesi ve emanet duygusudur. Hakla batılı ayıran anlamına gelen “Faruk” mahlası da adalet ilkesinin yansımasıdır. Bu çerçevede onun uygulamalarından bazı kesitleri günümüze ışık tutması ümidiyle sizlerle paylaşmak istiyoruz.

* Adalet ve devletmalına karşı titizliği

Hz. Ömer (R.A.) “Adalet mülkün temelidir” veciz sözünün sahibidir ve yaşamı adaletle özdeşleşmiştir. Bu bağlamda onun uygulamalarında “adalet” olmazsa olmaz yönetim kuralı olarak merkeze oturmuştur. Bu kuralın merkeze oturduğu bir yönetim sisteminde yönetilenlerin rahatsız olma imkan ve ihtimali olamaz.

Yine Hz. Ömer devlet malına karşı titizliği ile meşhur örnek bir idarecidir. “Ben Devlet malından nefsimi yetim malı derecesine indirdim zengin olursam ondan kaçınırım, muhtaç olursam ihtiyacım kadar ondan yerim, zengin olursam geri öderim.” ifadeleri devlet adamlarına önemli bir hatırlatmadır.

Bireysel işleriyle devlet işlerini birbirinden ayırmada günümüz yöneticilerine ışık tutan uygulamalara imza atmıştır. Devletin mumu ile özel işlerini yapmaması sadece devlet işlerini yürütürken kamu mallarını kullanması örnek alınması gereken önemli bir davranıştır. Sevinerek belirtmek gerekirse günümüzde azda olsa bu tür davranışlar sergileyen idareciler mevcuttur.

Özellikle belirtmek isteriz ki, Hz. Ömer´in kıt kanaat geçinmesi devlet malına karşı tutumunu değiştirmemiştir. Sen insanların içerisinde en iyisini yemeye ve giymeye en layık olanısın sloganlarına itibar etmez ve bunlara kızardı. Siz bu tür sözlerle Allah´ın rızasını kazanmayı değil bana yakın olmayı umuyorsunuz derdi. Yani yalakalardan uzak durur ve itibar etmezdi.

* İdareci seçimindeki hassasiyeti ve denetim

Görevli tayini konusundaki Hz. Ömer´in sözü şöyledir; Kim ki bir adamı sırf sevdiği veya yakın akrabası olduğu için kamu görevine tayin ederse Allaha, Rasul´üne ve müminlere hainlik yapmış olur. Kim kötü huylu facir bir adamı huyunu bile bile görevli tayin ederse oda tayin ettiği şahıs gibidir.

Hz. Ömer´in görevli tayinindeki en temel kriteri ehliyet ve liyakattir. Onun döneminde yapılan atamalarla ilgili eleştiri olmadığı görülür. Öyle ki görevlendirmelerde kişilerin toplumsal veya siyasal konumları değil, işin ehli olmaları öne çıkmıştır. Özellikle akrabalarını iktidar nimetlerinden uzak tutması onun en temel prensiplerinden birisidir.

Hz. Ömer´in; “Şayet ashab Rasulullah´ın (SAV) arkadaşları olmaları nedeniyle kendilerini diğer insanlardan üstün görüyor ve kendilerinin daha öncelikli olduklarını düşünüyorsa, önce üzerlerine düşeni yapmaları gerekir. Şayet onlardan beklenen bir davranışı sahabe olmayan birisi gösterirse, Ömer´in gözünde o daha önceliklidir.” ifadesi yönetimde oldukça önemli bir ilkedir.

Hz. Ömer bir şehre vali tayin ettiğinde malını yazar, onlardan bazılarını görevden aldığında da mallarını ikiye bölüp yarısını aldığı ifade edilir. Yani idarecilerin hem atama öncesinde hem de görevden alındıktan sonraki malları tespit edilirdi. Günümüzdeki mal beyanı esasının temellerinin onun döneminde atıldığını ifade edebiliriz. Atanan kamu görevlilerinin görev süreleri boyunca elde ettiği malların kayıt altına alındığı belirtilmektedir.

Bir valinin hastaları ziyaret etmediğini güçsüz ve yoksulları kabul etmediğini öğrenirse derhal görevden alırdı. Yani tayin edilen valilerin halkın içinde ve halkın sorunlarıyla hemhal olmasını arzu ederdi. Ben memurlarımı halka eziyet etmeleri, onların yüzüne vurmaları, namuslarına sövmeleri ve mallarını almaları için tayin etmedim sözü de önemli bir hatırlatması olup, yönetim görevinin önemli bir emanet olduğu her uygulamasına yansımıştır.

Atamalardaki titizliğe rağmen bir şikâyet söz konusu olursa da derhal gerekli soruşturma yaptırdığı da bilinen bir gerçektir. Bu konudaki en güzel örnek ise Amr b. Âs´ın fazla mal edindiğine dair bir şikâyet karşısında derhal soruşturma başlatılmış ve şikâyetin haklı bulunması üzerine de Amr´ın mallarının bir kısmına el konulmuştur. Bu tür örneklere sıklıkla rastlanmaktadır.

Yine suiistimal edileceği düşüncesiyle görevleri sırasında kamu görevlilerinin ticaret veya bir başka işle uğraşmaları da yasaklanmıştır. Çünkü, kamu görevlisince yapılan ticarette devletin alınıp satılacağı onun zamanında tespit edilmiştir.

Her yıl mutat bir şekilde hac mevsiminde halkla idarecileri yüzleştirir ve sorunları bizzat yerinde çözerek önemli bir denetim ilkesini hayata geçirmiştir. Bizzat halkın karşısında hesap vereceğini bilen idareciler bu bilinçle davranış sergilerdi. Valilerinden de aynı tutumu istemiş ve halkla aralarına mesafe koymamalarını özellikle hatırlatmıştır.

Zaman zaman yaptırdığı yerinde soruşturmaların yanında kurduğu hafiye teşkilâtıyla da muhtemel suistimalleri önlemeye çalışmıştır.

* Onun yönetimde istişarenin yeri

Onun döneminde istişarenin alınan kararlardaki etkisi açıkça görülmektedir. Yalakalığı sevmediği için çevresinde de yalaka insanların barınma imkanı yoktu. Dolayısıyla da objektif bir şekilde konular istişare edilir ve neticede kendi kararlarının aksine de olsa istişare sonucunda çıkan karar uygulanırdı. Uyguladığı yöntem Kuran ve sünnete uygun olduğu için Hz. Ömer´in aksi bir davranış sergilemesi zaten beklenemezdi.

Onun istişare ekibinde ashabın önde gelenleri arasında bulunan Hz. Ali, Hz. Peygamber´in (SAV) amcası Abbâs, Abbâs´ın oğlu Abdullah, Hz. Osman, Zeyd b. Sabit, Abdurrahman b. Avf, Üseyd b. Hudayr gibi isimler vardı ve ekibe başka üyelerde eklenirdi. Hatta gerektiğinde Müslüman olmayanların görüşlerine de başvurulduğu belirtilmektedir. İstişarelerde, tarafların fikirlerini özgürce dile getirirler ve Hz. Ömer onlara “Ben de sizlerden biriyim. Sizden benim karar ve görüşlerime uymanızı beklemiyorum. Elinizde hakkı söyleyen bir kitap var. Ben ne söylediysem bu kitaba göre söylemeye çalıştım. Siz de hak olan görüşü seçin ve onu tercih edin…” ifadelerini kullanırdı.

* Kamu görevinden kaynaklanan hediyeler karşısındaki tutumu

Kendisine gönderilen hediyeleri kamu malı olarak değerlendirmiş ve hazineye irat kaydettirmiştir. Hz. Peygamberin (SAV) zekat memurunu aldığı hediyeler karşında uyardığına şahit olan bir kişinin yapması gereken en tabii davranış buydu. Bu haliyle kamu görevlilerinin gönderilen hediyeler karşısındaki tutumunun temelleri atılmıştır.

“Kamu görevlilerinin hediye ile imtihanında son durum” başlıklı yazımızdagünümüz yöneticilerinin hali pür melali detaylarıyla açıklanmıştı. Rabbim kamu yönetiminde izinden giden yönetici sayısını arttırsın.

Ahmet ÜNLÜ








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Kamuya Ömer İlkeleri Geliyor
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
KYK 3000 İşçi Alacak
KYK 3000 İşçi Alacak
KYK, 406´sı Engelli ve 330´u Eski Hükümlü Olmak Üzere 3000 işçi alacak
Diyanet´e 9 bin 500 kişi alınacak
Diyanet´e 9 bin 500 kişi alınacak
Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, ´Geçtiğimiz 6 ay öncesinde 3 bin Kuran kursu öğreticisi aldık. 6 bin imam aldık, 500 müezzin aldık. 9 bin 500 kişi. İnşallah önümüzdeki aylarda bir 9 bin 500 kişiyi daha kadrolarımıza katmış olacağız.´ dedi.
Eyüpsultan Belediyesi 25 zabıta memuru alacak
Eyüpsultan Belediyesi 25 zabıta memuru alacak
İstanbul Eyüpsultan Belediyesi 25 zabıta memuru alacak
İŞKUR 2 Bin 219 Personel Alacak
İŞKUR 2 Bin 219 Personel Alacak
İŞKUR, bin 78 büro personeli, bin 141 İMD olak üzere toplam 2 bin 219 sözleşmeli personel alacak.
KTÜ 15 Personel Alacak
KTÜ 15 Personel Alacak
Karadeniz Teknik Üniversitesi 15 Akademik Personel Alacak
Sözleşmeli 200 personel alacak
Sözleşmeli 200 personel alacak
Adli Tıp Kurumu sözleşmeli 200 personel alacak
Adalet Bakanlığı 14 bin 444 personel alacak
Adalet Bakanlığı 14 bin 444 personel alacak
Adalet Bakanlığı binlerce personel almak için ilana çıktı
Uludağ Üniversitesi Eleman Alacak
Uludağ Üniversitesi Eleman Alacak
O üniversite 149´u hemşire toplam 191 sağlık personeli alacak!
Göç İdaresi Genel Müdürlüğü 335 Sözleşmeli Personel Alacak
Göç İdaresi Genel Müdürlüğü 335 Sözleşmeli Personel Alacak
Göç idaresi personel alımı için ilana çıktı.
Tarım İşletmeleri sözleşmeli 150 personel alacak
Tarım İşletmeleri sözleşmeli 150 personel alacak
TARIM İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATINDA
Aile Bakanlığı 155 Personel Alacak
Aile Bakanlığı 155 Personel Alacak
Aile Bakanlığı, 20 ilde, proje kapsamında 155 personel alacak
Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Alacak
Kara Kuvvetleri Uzman Erbaş Alacak
Milli Savunma Bakanlığı Kara Kuvvetleri Komutanlığı Uzman Erbaş alım ilanı yayınladı
TÜM İLANLAR
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
İstanbul
Bulutlu
Bugün
6 / 3 °C
Bulutlu
Perşembe
8 / 5 °C
Bulutlu
Cuma
9 / 6 °C
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Perde ve tüllerinizin ilk günkü beyazlıklarına kavuşmasını istiyorsanız, yıkama suyunun içine iki yemek kaşığı toz şeker ekleyin. Beyazlıklarına hayret edeceksiniz!

BEYAZ TÜL PERDELERİNİZİ YIKARKEN…
"Dünyada dört nimet vardır, bunlar kendisine verilen kişi dünya ve ahiretin hayrını görmüştür.Bunlar; Zikreden dil, Şükreden kalp, Sıkıntılara katlanan beden ve saliha kadın.."

Her bir ayaginizda yaklasik bir tirilyon bakteri vardir.

İNSAN VÜCUDU
1919 19/12/1805 Olay Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız ordusu Varşova´ya girdi. 19/12/1848 Ölüm İngiliz romancı Emily Bronte 19/12/1852 Doğum Albert Abraham Michelson, ABD´li Nobel Ödülü sahibi fizikçi (ö. 1931) 19/12/1861 Doğum İtalyan yazar Italo Svevo 19/12/1906 Doğum Sovyet devlet adamı Leonid Brejnev 19/12/1910 Doğum Jean Genet 19/12/1915 Doğum Edith Piaf 19/12/1918 Olay Bahçe, İslahiye, Hassa, Mamure, Osmaniye (Cebelibereket) işgal edildi. 19/12/1919 Olay Mustafa Kemal ve Heyeti Temsiliye, Sivas´tan Ankara´ya hareket etti.
1987 Uluslararası Cumhuriyet Halter Turnuvası´nda Naim Süleymanoğlu ilk kez milli mayoyu giydi. 60 kiloda koparma (150 kg), silkme (188,5 kg) ve toplamda (337,5 kg) kendisine ait dünya rekorlarını yeniledi.