İşte Yargı Paketinin Ayrıntıları

30 bin kişi tahliye edilecek! Yargı paketi taslak metni son dakika sunuldu! Af var mı, kimler yararlanacak?.

 

Af yasası ile ilgili son dakika gelişmeleri yaşanmaya devam ediyor. Yargı paketi ile ilgili taslak metin MHP´ye Ak Parti tarafından sunuldu. Bu bağlamda MHP, CHP ve İYİ Parti ile uzlaşma halinde Meclis´e sunulması beklenen yargı paketinin içerisinde İstinaf Mahkemeleri, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Terörle Mücadele Kanunu, Pasaport Kanunu ve Ceza İnfaz Kanunları´nda değişiklik öngörülüyor. Daha önce AK Parti Grup Başkanı Naci Bostancı ise yargı paketinde idam cezasına ilişkin bir düzenleme olmadığını söyledi. İfade özgürlüğünü genişletecek paket ile 30 bin kişinin cezaevlerinden tahliye edilmesi öngörülüyor. Peki Af´tan kimler yararlanacak? İşte yargı paketi metni.

30 bin kişi tahliye edilecek! Yargı paketi taslak metni son dakika sunuldu! Af var mı, kimler yararlanacak? İşte son gelişme. AK Parti yargı paketi taslak metnini MHP´ye sundu. AK Parti, MHP´den sonra yargı paketini, CHP ve İYİ Parti´ye götürecek. Taslak metne göre, sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları, suç oluşturmayacak. İfade özgürlüğü kapsamında özellikle gazeteciler ve akademisyenler hakkında yapılan soruşturmalar bakımından, terör propagandası suçunun düzenlendiği ikinci fıkraya hukuka uygunluk nedeni ekleniyor. Terörle Mücadele Kanunu´nda yapılacak değişiklik ile isim ve kimlik belirterek veya belirtmeyerek kime yönelik olduğunun anlaşılmasını sağlayacak surette kişilere karşı terör örgütleri tarafından suç işleneceğini veya terörle mücadelede görev almış kamu görevlilerinin hüviyetlerini açıklayanlar veya yayınlayanlar veya bu yolla kişileri hedef gösterenler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak

PAKETTE CEZA İNFAZ İNDİRİMİ YOK

38 maddeden oluşan taslak metinde ceza infaz indirimi bu pakette yer almıyor. O ayrı bir paket olarak gelecek.

KADEMELİ YAPTIRIM GELİYOR

Anayasa Mahkemesi´nin 15/11/2017 tarihli ve 2015 sayılı iptal kararı doğrultusunda, erişimin engellenmesi tedbirine ilişkin olarak, ifade özgürlüğü önündeki engeli kaldırmaya yönelik kademeli bir yaptırım uygulanması öngörülüyor. Mahkemece, doğrudan site kapatma kararı verilmesi yerine öncelikli olarak URL adresi üzerinden erişimin engellenmesi, bu tedbir yerine getirilemediği takdirde mahkemeden tüm siteye erişimin engellenebilmesinin talep edilmesi imkanı getiriliyor. Bu çerçevede içeriğe erişim engellenmesi yapılamadığı veya ihlalin önlenemediği durumlarda, internet sitesinin tümüne yönelik olarak erişimin engellenmesi kararı verilebilecek.

Yeni paket ile Pasaport Kanunu´nda da değişikliğe gidiliyor. 15 Temmuz darbe girişimi sonrası, OHAL kapsamında hakkında işlem yapılanlar ile eşlerinin pasaportları iptal edilmişti. Yapılacak değişiklik ile hakkında soruşturma veya kovuşturma bulunmayanlar ile infaz edilecek bir cezası olmayanlara pasaportlarının yeniden verilebilmesine imkan sağlanacak. Mahkemelerce yurtdışına çıkmaları yasaklananlar hariç, pasaportları iptal edilenler ile haklarında pasaport verilmemesine yönelik idari işlem tesis edilenlere, herhangi bir idari veya adli soruşturma-kovuşturma bulunmaması ile kovuşturmaya yer olmadığı, beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşmesi yönünde verilen kararlar doğrultusunda mahkumiyet kararı bulunanlardan cezası tümüyle infaz edilenlere veya ertelenenlere, başvurmaları halinde kolluk birimlerince yapılacak araştırma sonucuna göre İçişleri Bakanlığı´nca pasaport verilebilecek.

AVUKATLARA YEŞİL PASAPORT

Yeni düzenleme ile 15 yıl kıdemi olan avukatlara yeşil pasaport verilmesi amaçlanıyor. Avukatların kıdeminin belirlenmesinin usul ve esasları, İçişleri, Dışişleri ve Adalet Bakanlıkları´nca birlikte çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.

ÇOCUK İZLEME MERKEZLERİ KURULACAK

Yapılacak düzenleme ile adliyelerde adli görüşme odalarının kurulmasına yasal dayanak oluşturulacak. Adliye dışında (hastaneler bünyesinde) Sağlık Bakanlığı´nca çocuk izlem merkezleri kurulmasına yasal dayanak oluşturulacak. Cumhuriyet savcısı veya hâkim tarafından ifade ve beyanının özel ortamda alınması gerektiği ya da şüpheli veya sanık ile yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu değerlendirilen çocuk veya mağdurların ifade ve beyanları özel ortamda uzmanlar aracılığıyla alınacak.

CİNSEL SUÇLARDA ÇOCUKLARI UZMANLAR DİNLEYECEK

Çocuklara cinsel istismar cezalarını düzenleyen Türk Ceza Kanunu´nun 103´üncü madde ile mağdur olan çocukların beyanlarının alınma ortamı da yeniden düzenleniyor. Buna göre cinsel istismara uğrayan mağdur olan çocukların soruşturma evresindeki beyanları, bunlara yönelik hizmet veren merkezlerde Cumhuriyet savcısının nezaretinde uzmanlar aracılığıyla alınacak. Mağdur çocuğun beyan ve görüntüleri kayda alınacak. Kovuşturma evresinde ise ancak, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması açısından mağdur çocuğun beyanının alınması veya başkaca bir işlem yapılmasında zorunluluk bulunması halinde bu işlem, mahkeme veya görevlendireceği naip hakim tarafından bu merkezlerde uzmanlar aracılığıyla yerine getirilecek.

´ŞİDDET´ MAĞDURLARININ TEDAVİLERİNİ DEVLET KARŞILAYACAK

Yapılacak değişiklik ile hiç bir sosyal güvencesi olmayan şiddet suçu mağdurlarının suçtan kaynaklı tedavi giderlerinin tamamının devlet tarafından karşılanması sağlanacak. Bu kapsamda yaklaşık 700 bin kişinin olduğu ifade ediliyor. Bu kişilerden şiddet suçu mağduru olanların tedavileri devletçe karşılanacak. Suç nedeniyle yaralanan veya işlenen suçun etkisiyle psikolojisi bozulan, bu nedenle tedaviye ihtiyaç duyan mağdurlardan genel sağlık sigortalısı olmayan ve genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamına da girmeyen veya genel sağlık sigortası kapsamında olup sağlık yardımlarından yararlanamayanlar, tedavi süresince gelir tespiti yapılmaksızın genel sağlık sigortalı sayılacak, tedavileri devlet tarafından karşılanacak. Türkiye Adalet Akademisi´nin yeniden kurulmasına bağlı olarak hâkim adaylığı mülâkat sınavını yapacak kurulun yapısı, Akademiden de temsilcilerin katılmasını sağlayacak şekilde yeniden düzenlenecek

TERÖRLE MÜCADELE KANUNU

Terörle Mücadele Kanunu´nda yapılacak değişiklik ile isim ve kimlik belirterek veya belirtmeyerek kime yönelik olduğunun anlaşılmasını sağlayacak surette kişilere karşı terör örgütleri tarafından suç işleneceğini veya terörle mücadelede görev almış kamu görevlilerinin hüviyetlerini açıklayanlar veya yayınlayanlar veya bu yolla kişileri hedef gösterenler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Taslak metinde ifade özgürlüğüne temas eden ve istinaf kanun yolunda kesinleşen kararlar bakımından temyiz kanun yolu açılıyor.

İSTİNAF´IN BOZMA VE ONAMA YETKİSİ GENİŞLETİLİYOR

Düzenleme ile davalarla ilgili iddianamenin iadesi müessesesi işler hale getiriliyor. Böylelikle Cumhuriyet savcıları suçun sübutuna doğrudan etki edecek delilleri toplamadan dava açamayacak. İstinaf ceza dairelerinin düzelterek onama yetkisi genişletiliyor. İstinaf ceza dairelerinin bozma yetkisi genişletiliyor. İstinaf mahkemelerince verilen kesin nitelikteki kararlara yapılan itirazın etkili bir şekilde incelenebilmesi için istinaf ceza başkanlar kuruluna yetki veriliyor. İfade özgürlüğüne ilişkin kararlara temyiz yolu açıldığında daha önce bu kapsamda verilen kesin nitelikteki kararlara da temyiz imkanı tanıyan geçiş hükmü düzenleniyor. Kesin nitelikteki istinaf kararlarına karşı yapılan itiraza etkili bir mekanizma getirilmekle birlikte daha önce itiraz edilmiş olup da reddedilen kararlar bakımından yeniden bu yolun kullanılmasının engellenmesi amacıyla düzenleme yapılıyor. İstinaf mahkemelerince verilen kesin nitelikteki kararlar ile temyize tabi olan kararların birlikte verilmesi durumunda, sirayetin etkisi bakımından temyiz incelemesinin neticesine kadar kesin nitelikteki kararların infazının ertelenebilmesine ilişkin imkan tanınıyor.

TUTUKLULUK SÜRELERİ

Taslak metinde tutukluluk sürelerine ilişkin düzenlemeler yer aldı. Soruşturma ve kovuşturma aşamasında tutukluluk sürelerinin ayrılmasına ilişkin hedef kapsamında soruşturma aşaması bakımından tutuklulukta geçirilecek süre belirlenmekte. Buna göre uzatılmış süreler de dahil olmak üzere toplam sürenin yarısı soruşturma aşamasında geçirilecek. Asliye Ceza Mahkemesi´nin görevine giren işlerde 9 ayı, Ağır Ceza Mahkemesi´nin görevine giren işlerde 2 yıl 6 ayı, Terör Ağır Ceza Mahkemesi´nin görevine giren işlerde 3 yıl 6 ayı geçemeyecek. Çocuklarda tutukluluk süreleri, en fazla yarı oranında uygulanabilecek. Tutukluluğun değerlendirilmesi bakımından yeni bir inceleme usulü getirilmekte. Buna göre 3 aydan fazla tutuklu kalan şüpheli soruşturma evresi tamamlanıncaya kadar ağır ceza mahkemesi başkanına yapacağı itiraz ile tutukluluğu hakkında bir karar verilmesini isteyebilecek.

YARGI PAKETİNDE İDAM CEZASI VAR MI?

AK Parti Grup Başkanı Naci Bostancı ise yargı paketinde idam cezasına ilişkin bir düzenleme olmadığını söyledi.

AF VE CEZA İNDİRİMİ NE ZAMAN ÇIKACAK?

Yargı Reformu Stratejisi´ndeki hedefleri hayata geçirecek yargı paketi, 1 Ekim´de başlayacak yeni yasama yılında Meclis´in öncelikli gündemi olacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yargı yılı açılış konuşmasında Yargı Reformu Stratejisi hazırlıklarında son aşamaya gelindiğini açıkladı.

30 BİN KİŞİ TAHLİYE OLACAK

Yargıda iş yükünü azaltacak, ifade özgürlüğünü genişletecek paket ile 30 bin kişinin cezaevlerinden tahliye edilmesi öngörülüyor.

GENEL AF NEDİR?

Genel af, kamu yararına uygunluğu anlaşıldığı belli başlı suç çeşitlerinin kovuşturulmasının durdurulması, verilmiş olan cezaların kaldırılması ya da azaltılmasıdır.

Türk Ceza Kanunun 65 maddesinde genel af şu şekilde yer buluyor;

Genel af halinde, kamu davası düşer, hüküm verilen cezalar bütün neticeleri ile birlikte ortadan kalkar.

Özel af ile birlikte hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine son verilebilir veya infaz kurumunda çektirilecek sürenin kısaltılması sağlanır veya adli para cezasına çevrilebilir.

Cezaya bağlı olan ya da hükümde belirtilen hak yoksunları, özel affa rağmen etkisini sürdürür.

74. maddeye göre genel af, özel af ve şikayetten vazgeçme gibi durumlarda veya adli para cezasının geri alınmasını gerektirmez. Genel af halinde yargılama giderleri de istenmez.

Türkiye´de genel af örnekleri bir hayli fazladır. Örneklerle konumuzu daha da anlaşılır hale getirelim. Hatırlayacak olursanız 6 Şubat 2003 tarihinde cezaların ertelenmesi sağlanmıştı. Başka bir örnek vermek gerekirse, 27 Nisan 2002 tarihine kadar işlenen suçlardan dolayı hapis cezasına mahkum edilenlerin, 4758 numaralı kanun gereği toplam cezaları on yıl indirilmiştir. Dikkat ettiğimiz kadarıyla genelde genel aflar hükümet değişiklikleriyle gündeme gelmektedir ve bu dönemlerde gerçekleşmektedir.

Genel af çıkmasıyla birlikte, soruşturması yürütülen ve henüz dava açılmayan soruşturmalarla ilgili davalar açılmaz. Hakkında hüküm verilip henüz kesinleşmeyenlerin ve davası açılıp mahkemeye devam edenlerin hakkında davaları düşmesine karar verilir.

Haklarında hüküm kesinleşip henüz infaza başlamayanların ilgili cezaları vermekten vazgeçilir. Hapishanede olanlar derhal serbest bırakılır ve genel af halinde adli sicil kayıtları silinir.

RAHŞAN AFFI NEDİR?

Asıl adı Şartla Salıverme ve Erteleme Yasası olan 22 Aralık 2000´de Rahşan Ecevit´in önerisiyle çıkartılmış, devlete işlenen suçların dışındaki suçlara erteleme ve şartlı salıverme getiren yasadır. Bu yasa kamuoyunda Rahşan Affı olarak biliniyor.

9 Aralık 2000´de ölüm orucu eylemlerini sona erdirmek için başlatılan Hayata Dönüş Operasyonu´nda 3 gün sonra gibi bir kısa sürede bu yasa çıkartıldı. Cezaevlerinden yer kalmadığı için çıkartılan bu af yasasının ardında 70 bin kişilik cezaevlerinin nüfusu 40 bine kadar düşmüştür. Ancak bu sayı 3 yıl içinde 20 bin artarak 64 bine ulaşmıştır.